Vitus Bering: odkrywca Cieśniny Beringa

13

Vitus Bering, duński nawigator i oficer rosyjskiej marynarki wojennej, na przełomie XVII i XVIII wieku stał się jedną z najwybitniejszych postaci w historii eksploracji geograficznej. Urodzony w 1681 roku, w momencie swojej śmierci w 1741 roku miał 60 lat. Jego życie było naznaczone dalekimi podróżami i pionierskimi odkryciami na północnym Pacyfiku. Bering, który poślubił Annę Christinę Pülse i miał dziewięcioro dzieci, z których czworo przeżyło okres dzieciństwa, był nie tylko odważnym odkrywcą, ale także człowiekiem rodziny, który zmagał się z osobistymi tragediami. Jego nazwisko zostało trwale zapisane na mapach świata dzięki kluczowym ekspedycjom, w tym dotarciu do brzegów Ameryki Północnej, co podkreśla jego nieoceniony wkład w zrozumienie geografii naszej planety.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na grudzień 1741 roku miał 60 lat.
• Żona/Mąż: Anna Christin Pülse
• Dzieci: Dziewięcioro, z których czworo przeżyło dzieciństwo.
• Zawód: Nawigator, oficer rosyjskiej marynarki wojennej.
• Główne osiągnięcie: Poprowadzenie kluczowych ekspedycji badawczych na północnym Pacyfiku, w tym dotarcie do brzegów Ameryki Północnej.

Kim był Vitus Bering?

Vitus Jonassen Bering, znany w Rosji jako Iwan Iwanowicz Bering, był duńskim nawigatorem i rosyjskim oficerem marynarki wojennej, którego nazwisko jest nierozerwalnie związane z badaniem wschodnich rubieży Syberii i północnego Pacyfiku. Urodził się w 15 sierpnia 1681 roku w Horsens w Danii. Jego kariera, pełna poświęceń i determinacji, doprowadziła go do objęcia dowództwa nad kluczowymi ekspedycjami, które na zawsze zmieniły postrzeganie geografii świata. Bering był postacią o niezwykłej odwadze, która w służbie Imperium Rosyjskiego odkrywała nieznane dotąd rejony globu, poszerzając granice wiedzy naukowej i geograficznej.

Pochodzenie i tożsamość

Vitus Jonassen Bering przyszedł na świat w 1681 roku w portowym mieście Horsens w Danii. Jego prawdziwe nazwisko, Vitus Jonassen Bering, stało się znane w Rosji pod zrusyfikowaną formą Iwan Iwanowicz Bering. To właśnie w służbie rosyjskiej marynarki wojennej spędził większość swojej zawodowej kariery, stając się jednym z jej najznamienitszych oficerów. Jego duńskie korzenie i długoletnia służba w Rosji podkreślają jego unikalną pozycję jako żeglarza pochodzenia duńskiego w służbie rosyjskiej marynarki. Vitus Bering był kluczową postacią dla rosyjskiej eksploracji geograficznej i nauki.

Data i okoliczności śmierci

Losy Vitusa Beringa zakończyły się tragicznie 19 grudnia 1741 roku. W wieku 60 lat zmarł na bezludnej wyspie, która później została nazwana jego imieniem – Wyspą Beringa. Wyspa ta jest częścią archipelagu Wysp Komandorskich. Jego śmierć nastąpiła podczas powrotu z Ameryki, gdy choroba uniemożliwiła mu dalsze dowodzenie statkiem. Załoga, zmuszona do szukania schronienia po rozbiciu jednostki, znalazła się na tej odległej wyspie, gdzie Bering ostatecznie oddał swoje życie, cierpiąc na szkorbut, chorobę powszechną wśród marynarzy.

Upamiętnienie w geografii

Dziedzictwo Vitusa Beringa jest trwale zapisane na mapach świata. Jego nazwisko zostało uwiecznione w nazwach wielu kluczowych obiektów geograficznych, co świadczy o jego ogromnym wkładzie w eksplorację. Najbardziej znanymi przykładami są Cieśnina Beringa, oddzielająca Azję od Ameryki, oraz Morze Beringa. Ponadto, jego imieniem nazwano Wyspę Beringa, gdzie zmarł, Lodowiec Beringa oraz Jezioro Vitus. Te nazwy przypominają o jego pionierskich podróżach i odkryciach, które poszerzyły wiedzę o północnych rejonach globu.

Rodzina i życie prywatne Vitusa Beringa

Małżeństwo i potomstwo

Życie osobiste Vitusa Beringa było naznaczone założeniem rodziny i trudami związanymi z jego dalekimi wyprawami. 8 października 1713 roku w kościele luterańskim w Wyborgu poślubił Annę Christinę Pülse. Ich małżeństwo trwało 18 lat, podczas których na świat przyszło dziewięcioro dzieci. Niestety, los nie oszczędził rodziny Beringów, ponieważ tylko czworo z dziewięciorga potomstwa przeżyło okres dzieciństwa. Te dane biograficzne ukazują Beringa nie tylko jako odważnego explorera, ale także jako człowieka zmagającego się z osobistymi tragediami.

Rezygnacja ze służby

W 1724 roku Vitus Bering na krótko zrezygnował ze służby w marynarce. Decyzja ta była podyktowana osobistymi odczuciami upokorzenia związanymi z niską rangą wojskową, szczególnie w porównaniu do męża siostry jego żony. Po zaledwie pięciu miesiącach pozostawania bez pracy i w obliczu trudności finansowych, zmuszony sytuacją rodziny, Bering wystąpił o przywrócenie do służby. Ten epizod ukazuje złożoność jego sytuacji osobistej i zawodowej, podkreślając presję, pod jaką znajdował się dowódca statku w tamtych czasach.

Kariera wojskowa i naukowa Vitusa Beringa

Początki kariery na morzu

Droga Vitusa Beringa do sławy jako dowódcy okrętu była długa i rozpoczęła się w bardzo młodym wieku. Już w roku 1696, mając zaledwie 15 lat, rozpoczął swoją przygodę z morzem jako chłopiec okrętowy. Przez kolejne osiem lat intensywnie pływał po oceanach, zdobywając cenne doświadczenie żeglarskie. Jego podróże zaprowadziły go aż do Indii oraz Holenderskich Indii Wschodnich, co stanowiło doskonałe przygotowanie do przyszłych, bardziej ambitnych wypraw.

Wstąpienie do rosyjskiej marynarki

Przełomowym momentem w karierze Vitusa Beringa było jego wstąpienie do nowo powstającej rosyjskiej marynarki wojennej. W 1704 roku, pod okiem admirała Corneliusa Cruysa, Bering dołączył do formacji cara Piotra Wielkiego. Otrzymał stopień podporucznika, co stanowiło solidny fundament do dalszego rozwoju zawodowego w służbie rosyjskiej. Jego zdolności i zaangażowanie szybko zostały docenione, co utorowało mu drogę do objęcia coraz ważniejszych stanowisk dowódczych.

Pierwsza Wyprawa Kamczacka (1725–1730)

Jednym z najważniejszych etapów kariery Vitusa Beringa była Pierwsza Wyprawa Kamczacka, która trwała od 1725 do 1730 roku. Został wybrany do jej poprowadzenia przez samego cara Piotra Wielkiego, a głównym celem ekspedycji było zbadanie, czy Azja i Ameryka są połączone lądem. Po pięciu latach intensywnych działań, misja ta doprowadziła do dotarcia do cieśniny oddzielającej oba kontynenty. Choć w 1728 roku podjął kontrowersyjną decyzję o odwrocie z powodu zbliżającego się lodu, nie widząc wybrzeża Ameryki, wyprawa ta była kluczowa dla przyszłych odkryć geograficznych.

Druga Wyprawa Kamczacka (Wielka Ekspedycja Północna)

Rozpoczęta w 1733 roku Druga Wyprawa Kamczacka, znana również jako Wielka Ekspedycja Północna, była jednym z największych przedsięwzięć badawczych w historii, angażującym setki ludzi. Celem tej monumentalnej ekspedycji było m.in. dotarcie do brzegów Ameryki Północnej, co Vitus Beringowi udało się osiągnąć w 1741 roku. Podczas tej wyprawy dostrzegł Górę Świętego Eliasza na Alasce, co stanowiło znaczące osiągnięcie w eksploracji północnego Pacyfiku. Ta ekspedycja była planowana z myślą o eksploracji północnych rejonów, a jej wyniki miały ogromne znaczenie dla geografii.

Nagrody i osiągnięcia Vitusa Beringa

Awans na kapitana-komandora

W uznaniu za trud i osiągnięcia Vitusa Beringa podczas Pierwszej Wyprawy Kamczackiej, w grudniu 1731 roku został uhonorowany znaczącą nagrodą finansową w wysokości 1000 rubli. Co więcej, otrzymał awans na stopień kapitana-komandora. Było to nie tylko docenienie jego pracy, ale również wiązało się z nobilitacją i wejściem w szeregi szlachty, co podkreślało jego wysoką pozycję w rosyjskiej hierarchii wojskowej i społecznej.

Dowództwo nad potężnymi jednostkami

W swojej bogatej karierze Vitus Bering miał okazję dowodzić znaczącymi jednostkami pływającymi. W 1724 roku objął dowództwo nad 90-działowym liniowcem „Lesnoe”. To powierzenie tak potężnego okrętu świadczyło o ogromnym zaufaniu, jakim darzyło go dowództwo rosyjskiej marynarki. Jego umiejętności nawigacyjne i doświadczenie w dowodzeniu były kluczowe dla powodzenia misji, w tym tych o charakterze eksploracyjnym.

Zdrowie i śmierć podczas wyprawy

Choroba i śmierć podczas wyprawy

Ostatni rejs Vitusa Beringa okazał się tragiczny w skutkach. Podczas powrotu z Ameryki w 1741 roku, stan zdrowia Beringa pogorszył się na tyle, że nie był w stanie osobiście dowodzić statkiem. Załoga znalazła się w dramatycznej sytuacji, gdy ich jednostka rozbiła się. W grudniu tego samego roku, na wyspie, która później nosić będzie jego imię, Vitus Bering zmarł. Choroba, prawdopodobnie szkorbut, która trawiła znaczną część załogi, była powszechnym problemem długich rejsów, a jego skutki okazały się śmiertelne dla dowódcy.

Kontrowersje i trudności w karierze Vitusa Beringa

Decyzja o odwrocie w 1728 roku

Podczas pierwszej wyprawy, w 1728 roku, Vitus Bering podjął decyzję, która do dziś budzi dyskusje. Z powodu zbliżającego się lodu, zdecydował o zawróceniu statku „Święty Gabriel” na południe. Decyzja ta była kontrowersyjna, ponieważ nie udało mu się wówczas zobaczyć wybrzeża Ameryki ani definitywnie udowodnić rozdzielności kontynentów. Był to przykład trudnych wyborów, przed jakimi stawali odkrywcy w ekstremalnych warunkach.

Problemy logistyczne i głód

Wyprawy Vitusa Beringa nie były pozbawione ekstremalnych trudności logistycznych. Podczas transportu zapasów do Okhotska w 1727 roku, jego oddziały zmagały się z dotkliwym głodem. W obliczu krytycznej sytuacji, Bering musiał sięgnąć po drastyczne środki, jakim było rekwirowanie mąki od lokalnych mieszkańców. Działanie to doprowadziło do napięć i postawiło całą wioskę na skraju śmierci głodowej, ukazując mroczne strony ekspedycji i ich wpływ na lokalne społeczności.

Ciekawostki dotyczące Vitusa Beringa

Błąd w portretowaniu

Przez wiele lat wizerunek Vitusa Beringa był błędnie przypisywany. Powszechnie uznawany za jego portret przedstawiał prawdopodobnie innego mężczyznę. Współczesne badania naukowe sugerują, że znany portret przedstawia w rzeczywistości jego wuja, który również nosił imię Vitus i był kronikarzem dworskim. Ten fakt dodaje intrygującego kontekstu do jego biografii i podkreśla znaczenie weryfikacji historycznych źródeł.

Niezależne odkrycie

Warto zaznaczyć, że Vitus Bering wpłynął na wody Cieśniny Beringa około 80 lat po Siemionie Dieżniowie. Jednak to właśnie wyprawa Beringa została oficjalnie udokumentowana i uznana przez świat naukowy. Wyczyn Dieżniowa, choć wcześniejszy, pozostał wówczas nieznany szerszej publiczności i nie został odpowiednio udokumentowany. To podkreśla znaczenie oficjalnego potwierdzenia i rozpowszechnienia odkryć w procesie ich uznania w historii, a także stanowi ciekawy aspekt historii eksploracji północnych rejonów.

Kluczowe etapy kariery Vitusa Beringa

Kariera Vitusa Beringa była naznaczona przełomowymi odkryciami i dążeniem do poszerzenia wiedzy o świecie. Poniższa tabela przedstawia chronologiczny przegląd najważniejszych wydarzeń z jego życia zawodowego:

Nagrody i osiągnięcia Vitusa Beringa

Za swoje zasługi i determinację w eksploracji, Vitus Bering otrzymał uznanie i awanse. Poniższa tabela podsumowuje jego najważniejsze osiągnięcia i wyróżnienia:

Warto wiedzieć: Vitus Bering, duński żeglarz na służbie Imperium Rosyjskiego, odegrał kluczową rolę w badaniu północnych obszarów Pacyfiku, a jego podróże miały fundamentalne znaczenie dla rozwoju geografii i wiedzy o świecie.

Podsumowując, Vitus Bering pozostaje symbolem odwagi w eksploracji, którego determinacja w obliczu ogromnych wyzwań otworzyła nowe horyzonty dla nauki i geografii. Jego dziedzictwo żyje w nazwach miejsc i historii odkryć geograficznych, czyniąc go postacią o trwałym znaczeniu w annałach ludzkości.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Vitus_Bering