Schiller: Friedrich Schiller – Życie i Twórczość Wybitnego Dramaturga

12

Friedrich Schiller, właściwie Johann Christoph Friedrich von Schiller, to jedna z najbardziej wpływowych postaci niemieckiej literatury, żyjący w latach 1759–1805. Ukończył życie w wieku 45 lat, ale jego dorobek jako dramatopisarza, poety, filozofa i historyka na zawsze zapisał się w historii kultury. Jego najsłynniejszym dziełem jest poemat „Oda do radości”, który stał się tekstem hymnu Unii Europejskiej, a do jego najbardziej znanych dramatów należą „Wilhelm Tell”, „Maria Stuart” i trylogia „Wallenstein”.

Johann Christoph Friedrich Schiller urodził się 10 listopada 1759 roku w Marbach am Neckar, a zmarł 9 maja 1805 roku w Weimarze. W wieku 43 lat, w 1802 roku, otrzymał tytuł szlachecki, co pozwoliło mu na dodanie do nazwiska partykuły „von”. Mimo że żył krótko, jego twórczość wywarła ogromny wpływ na rozwój niemieckiego klasycyzmu i położyła podwaliny pod wiele późniejszych nurtów literackich i filozoficznych.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Zmarł w wieku 45 lat.
• Żona/Mąż: Charlotte von Lengefeld
• Dzieci: Czworo
• Zawód: Dramaturg, poeta, filozof, historyk
• Główne osiągnięcie: Poemat „Oda do radość”, będący tekstem hymnu Unii Europejskiej

Podstawowe informacje o Friedrichu Schillerze

Dane biograficzne

Friedrich Schiller, urodzony jako Johann Christoph Friedrich Schiller, przyszedł na świat 10 listopada 1759 roku w Marbach am Neckar, w Księstwie Wirtenburgii. Jego życie zakończyło się w wieku 45 lat, 9 maja 1805 roku w Weimarze. Mimo młodego wieku, pozostawił po sobie znaczące dziedzictwo jako jeden z czołowych dramaturgów, poetów, filozofów i historyków okresu klasycznego w Niemczech. Jego bliscy i znajomi często zwracali się do niego per „Fritz”, co stanowiło zdrobnienie jego oficjalnego imienia. Trzy lata przed śmiercią, w 1802 roku, został uhonorowany tytułem szlacheckim przez księcia Saxe-Weimar, co umożliwiło mu dodanie do nazwiska partykuły „von”.

Okoliczności nadania tytułu szlacheckiego

W 1802 roku, na zaledwie trzy lata przed śmiercią, Friedrich Schiller został nobilitowany. Otrzymał tytuł szlachecki od księcia Saxe-Weimar, co pozwoliło mu na oficjalne dodanie do swojego nazwiska partykuły „von”. Ten zaszczyt był wyrazem uznania dla jego dorobku i pozycji w niemieckiej kulturze.

Życie prywatne i rodzinne Friedricha Schillera

Rodzina pochodzenia

Friedrich Schiller był jedynym synem Johanna Kaspara Schillera, lekarza wojskowego, oraz Elisabethy Dorothei Schiller. Dorastał w środowisku głęboko pobożnej, protestanckiej rodziny, co z pewnością miało wpływ na jego wychowanie i światopogląd.

Małżeństwo i potomstwo

22 lutego 1790 roku Friedrich Schiller poślubił Charlotte von Lengefeld, córkę administratora lasów. Małżeństwo to zaowocowało narodzinami czworga dzieci, które przyszły na świat w latach 1793–1804. Szczęście rodzinne stanowiło ważny element jego życia, choć często przerywane burzliwą karierą i problemami zdrowotnymi.

Warto wiedzieć: Dzieci Friedricha Schillera i Charlotte von Lengefeld urodziły się w latach 1793-1804.

Związki osobiste

Podczas swojej ucieczki ze Stuttgartu w 1782 roku, Friedrich Schiller nawiązał romans z Charlotte von Kalb. Była ona żoną oficera armii i jednocześnie postacią o znaczącym wpływie w kręgach intelektualnych tamtych czasów. Ten związek stanowił jeden z bardziej skomplikowanych wątków w jego życiu osobistym.

Kariera literacka i akademicka Friedricha Schillera

Początki kariery i buntowniczy debiut

Kariera literacka Friedricha Schillera rozpoczęła się w sposób śmiały i pełen buntu. Pierwszy dramat, zatytułowany „Zbójcy” (The Robbers), napisał jeszcze w okresie studiów medycznych. Dzieło to, krytykujące korupcję społeczną, przyniosło mu natychmiastową sławę i stało się manifestem jego artystycznych przekonań. Był to wyraz młodzieńczego gniewu i pragnienia zmian, który poruszył ówczesne społeczeństwo. Ten buntowniczy charakter stanowił cechę rozpoznawczą jego wczesnej twórczości, wpisując się w nurt Sturm und Drang.

Działalność akademicka

Poza działalnością twórczą, Friedrich Schiller aktywnie angażował się w życie akademickie. W 1789 roku został mianowany profesorem historii i filozofii na uniwersytecie w Jenie. Jego wykłady, często inspirowane dziełami Rousseau, cieszyły się dużym zainteresowaniem. Pozycja wykładowcy pozwoliła mu na pogłębianie swoich przemyśleń filozoficznych i historycznych, które następnie przenosił na grunt literacki.

Współpraca z Johannem Wolfgangiem von Goethe

Przez ostatnie 17 lat swojego życia, od 1788 do 1805 roku, Friedrich Schiller utrzymywał intensywną, choć niepozbawioną skomplikowanych momentów, przyjaźń z Johannem Wolfgangiem von Goethe. Ich wzajemne relacje i współpraca były kluczowe dla rozwoju niemieckiego klasycyzmu. Razem założyli Teatr w Weimarze, który stał się ważnym ośrodkiem kulturalnym. Wspólnie opublikowali także „Xenien” – zbiór krótkich, satyrycznych wierszy, w których obaj autorzy atakowali swoich przeciwników artystycznych i intelektualnych. Ta współpraca, nazwana później okresem Klasyki Weimarskiej, była niezwykle płodna i wpłynęła na kształtowanie europejskiej literatury.

Najważniejsze dzieła literackie

Dorobek literacki Friedricha Schillera jest niezwykle bogaty i obejmuje szereg arcydzieł. Do jego najważniejszych dzieł należą dramaty takie jak „Wilhelm Tell”, „Maria Stuart”, trylogia „Wallenstein” oraz „Don Carlos”. Szczególne miejsce zajmuje jego słynna „Oda do radości”, która zyskała nieśmiertelność jako tekst hymnu Unii Europejskiej. Wiele z jego dzieł, takich jak „Zbójca”, nasycone było ideami wolnościowymi i społecznymi. Jego twórczość poetycka, w tym ballady i wiersze, również cieszy się niesłabnącym uznaniem. Jego wczesna twórczość wpisywała się w nurt Sturm und Drang, by później ewoluować w kierunku bardziej ukształtowanych form klasycznych, często czerpiąc inspiracje z dzieł Rousseau i Goethego. Warto wspomnieć, że w 1781 roku napisał poemat „Pożegnanie z Karlem”, a rok później uciekał ze Stuttgartu, podróżując potajemnie przez Frankfurt, Lipsk i Drezno, by uniknąć represji i problemów finansowych. W tym samym okresie, w 1782 roku, otrzymał posadę lekarza pułkowego w Stuttgarcie, jednak jego zamiłowanie do teatru i literatury często prowadziło go do łamania obowiązujących zasad. Warto wspomnieć o jego wpływie na młodszych twórców, a także o tym, że jego dzieła, takie jak „Wilhelm Tell”, były inspiracją dla późniejszych artystów. Beethoven skomponował muzykę będącą obecnie hymnem Unii Europejskiej na podstawie jego „Ody do radości”. W 1792 roku Schiller otrzymał honorowe obywatelstwo Republiki Francuskiej za rewolucyjne przesłanie zawarte w jego dziełach, a jego praca nad „Almanachem Muz” w późniejszych latach była kontynuacją jego zaangażowania w życie literackie. Jego twórczość, która obejmuje takie dzieła jak „Radość” czy „Dzwon”, nadal inspiruje i porusza czytelników na całym świecie. Schiller powrócił do Weimaru, gdzie pozostał aż do śmierci, kontynuując swoją pracę twórczą. Jego dzieła, takie jak „Niemiecki poeta”, podkreślają jego przywiązanie do ojczyzny i języka. Warto też wspomnieć o jego zainteresowaniu historią, co znalazło odzwierciedlenie w jego pracy jako historyka.

• „Zbójcy” (The Robbers)
• „Wilhelm Tell”
• „Maria Stuart”
• Trylogia „Wallenstein”
• „Don Carlos”
• „Oda do radości”

Nagrody i dziedzictwo Friedricha Schillera

Uhonorowanie za idee wolnościowe

Za swoje zasługi dla szerzenia idei wolnościowych, zawartych między innymi w dramacie „Zbójcy”, Friedrich Schiller został uhonorowany tytułem honorowego obywatela Republiki Francuskiej. Jest to jedno z licznych dowodów na to, jak jego twórczość rezonowała z ówczesnymi ruchami społecznymi i politycznymi.

Pozycja w historii literatury europejskiej

W 2008 roku, w plebiscycie przeprowadzonym przez stację Arte, Friedrich Schiller został wybrany drugim „Królem Dramatu” w historii Europy. Ustąpił miejsca jedynie Williamowi Szekspirowi, co podkreśla jego niezwykłą pozycję w kanonie literatury światowej. Jego wpływ na dramaturgię i poezję jest niezaprzeczalny.

Pierwsza biografia

Pierwszą autorytatywną biografię Friedricha Schillera, zatytułowaną „Schillers Leben”, napisała w 1830 roku jego szwagierka, Caroline von Wolzogen. Dzieło to stanowiło ważne źródło wiedzy o życiu i twórczości poety dla przyszłych pokoleń.

Zdrowie i okoliczności śmierci Friedricha Schillera

Problemy zdrowotne w ciągu życia

Przez większość swojego, niestety krótkiego życia, Friedrich Schiller zmagał się z licznymi problemami zdrowotnymi. Wiele z tych dolegliwości próbował leczyć samodzielnie, wykorzystując wiedzę zdobytą podczas studiów medycznych. Jego słabe zdrowie często wpływało na jego produktywność i samopoczucie.

Przyczyna śmierci

Friedrich Schiller zmarł w 1805 roku na gruźlicę. Jego śmierć przerwała jeden z najbardziej płodnych okresów w historii literatury niemieckiej, pozostawiając niedokończone wiele planów i dzieł. Choroba ta była wówczas powszechna i często śmiertelna.

Zagadka pochówku

Okoliczności pochówku Friedricha Schillera były przedmiotem wieloletniej zagadki. Dopiero w maju 2008 roku, dzięki testom DNA, ustalono, że czaszka znajdująca się w grobowcu w Weimarze nie należy do poety. W związku z tym jego grób pozostaje obecnie pusty, co dodaje pewnej tajemniczości jego postaci.

Kontrowersje i skandale w życiu Friedricha Schillera

Opuszczenie jednostki wojskowej

W 1780 roku, pracując jako lekarz pułkowy w Stuttgarcie, Friedrich Schiller podjął ryzykowną decyzję o opuszczeniu jednostki bez pozwolenia. Głównym powodem była chęć obejrzenia premiery swojego dramatu „Zbójcy” w Mannheim. Za ten czyn został aresztowany i spędził 14 dni w więzieniu.

Zakaz publikowania

W wyniku swoich działań i buntowniczej postawy, Friedrich Schiller otrzymał od księcia Karola Eugena całkowity zakaz publikowania nowych dzieł. Było to poważne ograniczenie jego wolności twórczej i źródło licznych problemów finansowych.

Ucieczka ze Stuttgartu

Aby uniknąć dalszych represji ze strony władz oraz problemów finansowych, w 1782 roku Friedrich Schiller musiał uciekać ze Stuttgartu. Podróżował potajemnie, zmieniając miejsca pobytu i ukrywając się w takich miastach jak Frankfurt, Lipsk i Drezno. Ta ucieczka była świadectwem jego determinacji w dążeniu do wolności artystycznej i osobistej.

Ciekawostki i upamiętnienie Friedricha Schillera

Nieoficjalna maskotka Carleton College

Friedrich Schiller pełni rolę nieoficjalnej maskotki Carleton College w Minnesocie. Od 1957 roku gipsowe popiersie poety pojawia się regularnie podczas ważnych wydarzeń uczelnianych, co świadczy o jego trwałym wpływie na kulturę, nawet za oceanem.

Pomniki w Stanach Zjednoczonych

Pamięć o Friedrichu Schillerze jest żywa również w Stanach Zjednoczonych. W 1859 roku społeczność niemiecko-amerykańska ufundowała brązowy posąg poety w nowojorskim Central Parku. Była to pierwsza rzeźba zainstalowana w tym słynnym parku. Dodatkowo, w Chicago znajduje się pomnik Schillera w Lincoln Park, a w Columbus w stanie Ohio istnieje Schiller Park, co świadczy o jego znaczeniu dla społeczności niemieckojęzycznych imigrantów w Ameryce.

Friedrich Schiller, pomimo przedwczesnej śmierci w wieku 45 lat, pozostawił po sobie nieoceniony dorobek jako dramaturg, poeta i filozof, którego dzieła, takie jak „Oda do radości”, nadal kształtują europejską kulturę. Jego życie, naznaczone buntem, ucieczkami i chorobami, stanowi fascynujący przykład determinacji w dążeniu do wolności artystycznej i intelektualnej, a jego wpływ na niemiecki klasycyzm i literaturę światową jest niepodważalny.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Friedrich_Schiller