Otto Frank: Ojciec Anne Frank, świadek Auschwitz

12

Otto Heinrich Frank (ur. 12 maja 1889, zm. 19 sierpnia 1980) był niemieckim przedsiębiorcą i kupcem, który po II wojnie światowej stał się wydawcą i niestrudzonym promotorem literackiego dziedzictwa swojej córki, Anne Frank. Jako jedyny członek najbliższej rodziny, który przeżył Holokaust, poświęcił swoje powojenne lata szerzeniu jej przesłania o ludzkości, tolerancji i znaczeniu pamięci historycznej. Na 19 sierpnia 2024 roku Otto Frank miałby 135 lat. Jego żoną była Edith Holländer, z którą miał dwie córki: Margot i Anne. Kluczowym osiągnięciem Otto Franka było doprowadzenie do publikacji „Dziennika Anne Frank”, co uczyniło go światowym bestsellerem i symbolem tragedii Holokaustu.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Na sierpień 2024 roku Otto Frank miałby 135 lat.
• Żona/Mąż: Edith Holländer (pierwsze małżeństwo), Elfriede Geiringer (drugie małżeństwo).
• Dzieci: Margot Frank, Anne Frank.
• Zawód: Przedsiębiorca, kupiec, wydawca.
• Główne osiągnięcie: Publikacja i promocja „Dziennika Anne Frank”.

Kim był Otto Frank? Podstawowe informacje biograficzne

Otto Heinrich Frank, urodzony 12 maja 1889 roku we Frankfurcie nad Menem, był postacią, której życie zostało nierozerwalnie splecione z tragicznymi wydarzeniami XX wieku. Pochodził z niemieckiej rodziny żydowskiej, pielęgnującej wartości klasy średniej. Jego obywatelstwo niemieckie zostało odebrane na mocy nazistowskich ustaw norymberskich, co zapowiadało nadchodzący terror. Przez większość swojego życia zawodowego działał jako biznesmen i kupiec, zajmując się handlem przyprawami i pektyną. Po wojnie jego głównym celem stała się edycja i promocja „Dziennika Anne Frank”, co stanowiło fundamentalny zwrot w jego aktywności zawodowej i życiowej.

Dane osobowe: narodziny, śmierć, obywatelstwo

Otto Heinrich Frank przyszedł na świat 12 maja 1889 roku we Frankfurcie nad Menem w Niemczech. Jego życie zakończyło się 19 sierpnia 1980 roku w Birsfelden w Szwajcarii, w wieku 91 lat, z powodu raka płuc. Urodzony jako obywatel niemiecki, Otto Frank doświadczył dramatycznego odebrania tego statusu na mocy nazistowskich ustaw norymberskich. Po wojnie, pośród trudów odbudowy życia i walki o pamięć, znalazł schronienie i spokój w Szwajcarii, gdzie zmarł.

Kariera zawodowa: biznesmen i kupiec

Przed II wojną światową i jej tragicznymi konsekwencjami, Otto Frank budował swoją karierę jako przedsiębiorca. Jego główne zajęcie zawodowe obejmowało handel przyprawami i pektyną, a także zarządzanie bankiem rodzinnym. Ta działalność pozwoliła mu zapewnić stabilność finansową swojej rodzinie, zanim doświadczenia wojenne i okupacja znacząco wpłynęły na dalszy przebieg jego kariery. Po wojnie jego głównym celem stała się edycja i promocja „Dziennika Anne Frank”, co stanowiło zwrot o 180 stopni w jego aktywności zawodowej.

Życie rodzinne i osobiste Otto Franka

Życie osobiste Otto Franka było silnie naznaczone przez relacje rodzinne, zwłaszcza te z jego żoną Edith i dwiema córkami, Margot i Anne. Tragedia Holokaustu dotknęła go osobiście w najboleśniejszy sposób, odbierając mu najbliższych. Po wojnie, w poszukiwaniu ukojenia i nowej nadziei, odnalazł szczęście w drugim małżeństwie z Elfriede Geiringer, które pozwoliło mu na kontynuowanie życia i pielęgnowanie pamięci o rodzinie.

Pierwsze małżeństwo z Edith Holländer

12 maja 1925 roku, w dniu swoich 36. urodzin, Otto Frank poślubił Edith Holländer w Akwizgranie. Ich związek był fundamentem rodziny, która miała przetrwać trudne czasy nazizmu, choć ostatecznie została rozdzielona przez okrucieństwo wojny. Edith była oddaną żoną i matką, która dzieliła z Otto marzenia i obawy o przyszłość ich córek. Razem stworzyli dom, który mimo narastającego zagrożenia, starał się zapewnić dzieciom poczucie bezpieczeństwa i normalności.

Dzieci: Margot i Anne Frank

Owocem małżeństwa Otto i Edith Frank były dwie córki: Margot Betti, urodzona 16 lutego 1926 roku, oraz Annelies Marie (znana jako Anne), urodzona 12 czerwca 1929 roku. Margot była starszą siostrą, postrzeganą jako bardziej poukładana, podczas gdy Anne, młodsza i pełna życia, wykazywała niezwykłą wrażliwość i bystrość umysłu. Niestety, obie córki zmarły na tyfus w obozie Bergen-Belsen w 1945 roku, tuż przed końcem wojny, co stanowiło niewyobrażalną stratę dla ich ojca.

Drugie małżeństwo z Elfriede Geiringer

Po tragicznej śmierci żony i córek, Otto Frank odnalazł nową partnerkę życiową w osobie Elfriede (Fritzi) Markovits-Geiringer, którą poślubił w 1953 roku. Elfriede Geiringer, podobnie jak Otto, była ocalałą z Holokaustu i przed wojną mieszkała w Amsterdamie jako jego sąsiadka. Ich wspólne doświadczenia i wzajemne zrozumienie stały się podstawą nowego rozdziału w życiu Otto Franka, pozwalając mu na odbudowę poczucia wspólnoty i wsparcie w pielęgnowaniu pamięci o przeszłości.

Służba wojskowa Otto Franka podczas I wojny światowej

Zanim Otto Frank stał się znanym biznesmenem i wydawcą dziennika swojej córki, jego młodość została naznaczona służbą wojskową podczas I wojny światowej. Doświadczenia frontowe ukształtowały jego charakter i pozwoliły mu zdobyć cenne odznaczenia, świadczące o jego odwadze i zaangażowaniu w służbie dla Niemiec.

Służba w armii Cesarstwa Niemieckiego

W sierpniu 1915 roku, wraz z dwoma braćmi, Otto Frank został powołany do służby w armii Cesarstwa Niemieckiego. Okres ten stanowił ważny etap w jego życiu, wymagający od niego odwagi i determinacji w obliczu wojennej rzeczywistości.

Udział w kluczowych bitwach i odznaczenia

Podczas swojej służby wojskowej Otto Frank brał udział w kluczowych bitwach I wojny światowej. W 1916 roku walczył na froncie zachodnim, pełniąc rolę dalmierzysta przy piechocie w bitwie nad Sommą. W 1917 roku awansował na stopień porucznika i uczestniczył w zaciętych walkach bitwy pod Cambrai. Za swoją odwagę i poświęcenie został uhonorowany prestiżowym Krzyżem Żelaznym.

Kariera i działalność Otto Franka po II wojnie światowej

Po zakończeniu II wojny światowej i traumatycznych przeżyciach związanych z Holocaustem, życie Otto Franka nabrało nowego, nieoczekiwanego kierunku. Choć jego wcześniejsza kariera obejmowała bankowość i handel, powojenne lata zdominowała misja związana z utrwaleniem i rozpowszechnieniem dziedzictwa literackiego jego córki, Anne Frank. Jego zaangażowanie w publikację i promocję jej dziennika stało się jego życiowym powołaniem.

Praca w bankowości i handlu

Po zakończeniu I wojny światowej Otto Frank powrócił do życia cywilnego i podjął pracę w rodzinnym banku. Później, po przeprowadzce do Amsterdamu, rozpoczął karierę jako agent firmy Opekta, specjalizującej się w handlu przyprawami i pektyną. Ta działalność pozwoliła mu na zbudowanie stabilnej pozycji zawodowej i zapewnienie bytu swojej rodzinie, zanim naziści zmusili go do ukrywania się.

Publikacja „Dziennika Anne Frank”

Najważniejszym wydarzeniem w powojennej karierze Otto Franka było otrzymanie od Miep Gies zapisków jego córki, Anne. Po przejściu przez obozy koncentracyjne i powrocie do Amsterdamu, Otto Frank dowiedział się o śmierci swojej żony i córek. Wśród ocalałych pamiątek znalazł się „Dziennik Anne Frank”. Z ogromnym wysiłkiem i determinacją Otto Frank podjął się zadania przygotowania dziennika do druku. Odbyło się to poprzez staranną edycję, podczas której usuwał fragmenty uznane za zbyt osobiste lub potencjalnie nużące dla szerszego czytelnika, jednocześnie zachowując autentyczność i ducha zapisków. Pierwsze wydanie, zatytułowane „Het Achterhuis” (pol. „Kryjówka”), ukazało się 25 czerwca 1947 roku w Holandii, zapoczątkowując światową karierę dzieła.

Współpraca z kinem i teatrem

Otto Frank aktywnie angażował się w proces tworzenia adaptacji teatralnych i filmowych „Dziennika Anne Frank”. Jego celem było wierne przekazanie przesłania zawartego w dzienniku, ukazanie prawdy o Holokauście i promowanie wartości, które przyświecały jego córce. Dbał o to, aby te medialne interpretacje były zgodne z duchem dzieła i historią rodziny, stając się ważnym doradcą dla twórców.

Uznanie autorstwa

Współcześnie Otto Frank jest uznawany za współautora „Dziennika Anne Frank” w sensie prawnym. Ta decyzja została podjęta w celu przedłużenia okresu ochrony praw autorskich do książki, co pozwoliło na dalsze finansowanie działalności fundacji i promowanie przesłania dziennika aż do 2050 roku. Choć Anne jest autorką tekstu, rola Otto w jego edycji i publikacji jest nie do przecenienia.

Filantropia i dziedzictwo Otto Franka

Po traumatycznych przeżyciach i stracie najbliższych, Otto Frank poświęcił resztę swojego życia budowaniu trwałego dziedzictwa, które miałoby na celu promowanie pokoju, tolerancji i praw człowieka. Jego działania filantropijne skupiły się na utworzeniu instytucji, które miałyby za zadanie pielęgnować pamięć o Anne i jej przesłaniu.

Założenie Anne Frank Fonds w Bazylei

W 1963 roku Otto Frank założył w Szwajcarii fundację Anne Frank Fonds. Przekazał jej wszystkie prawa autorskie do pism swojej córki. Organizacja ta stała się kluczowym narzędziem w szerzeniu przesłania Anne Frank na całym świecie. Dochody fundacji są przeznaczane na cele charytatywne, edukację, wspieranie praw człowieka oraz walkę z rasizmem i dyskryminacją. Działalność fundacji stanowi żywy pomnik pamięci o Anne i jej marzeniach.

Utworzenie Domu Anne Frank w Amsterdamie

3 maja 1957 roku, wspólnie z Johannesem Kleimanem, Otto Frank aktywnie działał na rzecz utworzenia fundacji w Amsterdamie, której celem było uratowanie budynku przy Prinsengracht 263 przed wyburzeniem. Ten dom, znany jako „Kryjówka” (Het Achterhuis), był miejscem, gdzie rodzina Franków i inni ukrywali się przed nazistami. Dzięki staraniom Otto i jego współpracowników, budynek ten został zachowany i przekształcony w muzeum – Dom Anne Frank, który stał się symbolem oporu i miejscem pamięci o ofiarach Holokaustu.

Działalność na rzecz pokoju

Przez całe swoje powojenne życie Otto Frank był oddany idei szerzenia przesłania zawartego w dzienniku swojej córki. Odpowiadał na tysiące listów od czytelników z całego świata, dzieląc się swoimi doświadczeniami i zachęcając do refleksji nad wartościami, które reprezentowała Anne. Jego działalność była nieustanną walką o pokój i zrozumienie, a jego życie stało się dowodem na to, że nawet w obliczu największych tragedii, nadzieja i dążenie do dobra mogą zwyciężyć.

Doświadczenia Otto Franka podczas II wojny światowej i Holokaustu

Okres II wojny światowej i Holokaustu stanowiły najbardziej dramatyczny i traumatyczny rozdział w życiu Otto Franka. Narastający antysemityzm w Niemczech zmusił go do podjęcia trudnych decyzji dotyczących bezpieczeństwa rodziny, a późniejsze ukrywanie się i aresztowanie przyniosły niewyobrażalne cierpienie i stratę. Jego powrót do Amsterdamu po wyzwoleniu był naznaczony bólem i żalem, ale także determinacją do zachowania pamięci o swoich bliskich.

Ucieczka z Niemiec

W obliczu narastającego zagrożenia ze strony nazistowskiego reżimu, w 1933 roku Otto Frank podjął decyzję o ewakuacji swojej rodziny z Niemiec. Wybór padł na Amsterdam, gdzie rodzina Franków liczyła na znalezienie schronienia i możliwość rozpoczęcia nowego życia. Przeprowadzka ta była próbą ucieczki przed prześladowaniami i zapewnienia bezpieczeństwa swoim bliskim.

Próby emigracji do USA i na Kubę

Mimo osiedlenia się w Amsterdamie, Otto Frank nieustannie poszukiwał bezpiecznego schronienia dla swojej rodziny. W latach 1938 i 1941 podejmował starania o uzyskanie wiz dla Stanów Zjednoczonych, Kuby i Wielkiej Brytanii. W grudniu 1941 roku udało mu się uzyskać wizę na Kubę, jednak decyzja ta została anulowana zaledwie dziesięć dni później, co świadczy o trudnościach i niepewności związanej z próbami emigracji w tamtym burzliwym okresie.

Życie w ukryciu

6 lipca 1942 roku, w odpowiedzi na wezwanie Margot do stawienia się do pracy przymusowej, Otto Frank podjął decyzję o natychmiastowym ukryciu rodziny. Znaleźli schronienie w przygotowanej wcześniej kryjówce w oficynie jego firmy, przy Prinsengracht 263. Tam, przez dwa lata, rodzina Franków, wraz z Hermmanem van Pelsem, Peterem van Pelsem, Fritz Pfefferem i Miep Gies, żyła w ciągłym strachu przed odkryciem, izolowana od świata zewnętrznego, ale wspierana przez lojalnych przyjaciół, takich jak Miep Gies, Victor Kugler, Johannes Kleiman i Jan Gies.

Aresztowanie i deportacja

Niestety, 4 sierpnia 1944 roku, po dwóch latach ukrywania się, mieszkańcy „Kryjówki” zostali odkryci przez SS-mana Karla Silberbauera. Otto Frank został aresztowany i trafił do obozu przejściowego Westerbork, a następnie, we wrześniu 1944 roku, został deportowany do obozu Auschwitz-Birkenau. To doświadczenie stanowiło kulminację jego cierpień i punkt zwrotny w jego życiu.

Wyzwolenie i powrót

Otto Frank został wyzwolony przez wojska radzieckie 27 stycznia 1945 roku, gdy przebywał w baraku chorych w Auschwitz. Jego powrót do Amsterdamu trwał sześć miesięcy. W tym czasie, stopniowo, docierały do niego najtragiczniejsze wieści – najpierw o śmierci żony, a następnie o losie jego córek, Margot i Anne. Ta podwójna strata była dla niego niewyobrażalnym bólem, który naznaczył resztę jego życia.

Walka prawna i kontrowersje związane z „Dziennikiem Anne Frank”

Po wojnie, Otto Frank nie tylko publikował i promował dziennik swojej córki, ale także musiał stawić czoła poważnym wyzwaniom prawnym i społecznym, broniąc autentyczności tego niezwykłego dokumentu. Jego determinacja w walce z negacjonistami Holokaustu i obronie prawdy była kluczowa dla zachowania dziedzictwa Anne Frank.

Procesy o autentyczność dziennika

Otto Frank wielokrotnie stawał przed sądem, aby bronić autentyczności zapisków swojej córki przed atakami neonazistów. Ci, którzy kwestionowali prawdziwość „Dziennika Anne Frank”, próbowali zdyskredytować pamięć o Holokauście i jego ofiarach. Otto Frank, jako jedyny ocalały z rodziny, czuł się w obowiązku stawić im czoła i udowodnić, że dziennik jest autentycznym świadectwem tamtych czasów.

Sprawa Ernsta Römera

Jednym z najbardziej znaczących procesów, w którym Otto Frank brał udział, była sprawa z Ernstem Römerem. W 1976 roku Otto pozwał tego sympatyka nazizmu, który publicznie oskarżył go o sfałszowanie manuskryptu. Sąd w Hamburgu jednoznacznie potwierdził autentyczność dziennika, tym samym stanowczo odrzucając twierdzenia Römera i chroniąc dobre imię Anne Frank oraz jej rodziny. To zwycięstwo sądowe było kluczowe dla dalszej ochrony dzieła.

Mit o długopisie

W kontekście badań nad autentycznością dziennika, pojawiła się kwestia tzw. „mitu o długopisie”. Podczas badań prowadzonych przez niemiecki Urząd Kryminalny (BKA), odkryto dwie luźne kartki zapisane długopisem, które znajdowały się wewnątrz dziennika. Ekspertyza wykazała jednak, że były to jedynie notatki włożone później do środka, prawdopodobnie przez kogoś innego, a sam tekst dziennika, napisany atramentem, nie zawierał śladów tuszu z długopisu. To wyjaśnienie rozwiało wątpliwości i potwierdziło, że tekst dziennika pochodzi z okresu jego ukrywania się.

Ciekawostki z życia Otto Franka

Życie Otto Franka, choć tragicznie naznaczone przez wojnę, obfitowało również w momenty, które ukazują jego charakter, determinację i unikalne doświadczenia. Od wczesnych lat edukacyjnych po powojenne działania, wiele szczegółów rzuca światło na jego osobowość i ścieżkę życiową.

Praktyki w USA

W młodości, dzięki koledze ze studiów, Nathanowi Strausowi Jr., Otto Frank odbył staż w słynnym domu towarowym Macy’s w Nowym Jorku. To doświadczenie, choć nie stanowiło jego głównej ścieżki kariery, było częścią jego wszechstronnego wykształcenia i kontaktu ze światem biznesu.

Historia z końmi

Istnieje przekaz mówiący o tym, że Otto Frank wrócił z I wojny światowej później niż inni żołnierze. Miało to wynikać z rozkazu skonfiskowania dwóch koni od rolnika. Po klęsce Niemiec, Otto, kierując się poczuciem uczciwości, postanowił zwrócić zwierzęta prawowitemu właścicielowi, nawet jeśli oznaczało to opóźnienie w powrocie do domu.

List z parowca Monowai

15 maja 1945 roku, podczas podróży powrotnej do Amsterdamu parowcem Monowai, Otto Frank napisał poruszający list do swojej matki. W tych trudnych chwilach, pełnych niepewności i żalu po stracie rodziny, wyrażał w nim nadzieję na odnalezienie swoich córek, Margot i Anne. Ten list jest świadectwem jego głębokiego bólu i niezłomnej miłości do bliskich.

„Aryzacja” firm

Po inwazji Niemiec na Holandię w 1940 roku, Otto Frank, podobnie jak wielu innych żydowskich przedsiębiorców, podjął działania mające na celu ochronę swoich firm przed konfiskatą. W tym celu formalnie przekazał kontrolę nad swoimi przedsiębiorstwami swoim nieżydowskim pracownikom. Była to strategia mająca na celu zachowanie mienia i zapewnienie ciągłości działalności, choć z perspektywy czasu stanowiła ona również dowód na narastające prześladowania.

Warto wiedzieć: Otto Frank był jedynym członkiem swojej bezpośredniej rodziny, który przeżył Holokaust. Po powrocie do Amsterdamu dowiedział się o śmierci swojej żony Edith oraz córek, Margot i Anne.

Działalność Otto Franka po Holokauście, skupiona na promocji dziedzictwa córki, stanowi potężne świadectwo siły ludzkiego ducha i wagi pielęgnowania pamięci o historii, by zapobiec jej powtórzeniu. Jego życie i praca są trwałym przypomnieniem o znaczeniu tolerancji, empatii i nieustannej czujności w obliczu nienawiści.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Otto_Frank