Leonard Norman Cohen, urodzony 21 września 1934 roku w Westmount w Kanadzie, to postać o niepowtarzalnym wpływie na świat sztuki, znana przede wszystkim jako wybitny pieśniarz, autor tekstów, muzyk, poeta i powieściopisarz. Przez całą swoją blisko sześciodekadową karierę, trwającą od 1954 do 2016 roku, Cohen zgłębiał najgłębsze zakamarki ludzkiej egzystencji, poruszając tematy takie jak wiara i śmiertelność, izolacja i depresja, zdrada i odkupienie, a także miłość romantyczna, pożądanie i strata. Jego życie, naznaczone artystycznymi przełomami i osobistymi wyzwaniami, zaowocowało bogatym dorobkiem, który wciąż inspiruje kolejne pokolenia. Pomimo śmierci, która nastąpiła 7 listopada 2016 roku w Los Angeles, w wieku 82 lat, jego twórczość, w tym ikoniczny utwór „Hallelujah”, pozostaje żywa, doczekując się setek interpretacji w różnych językach. Cohen był również uhonorowany prestiżowymi odznaczeniami państwowymi, w tym tytułem Companion of the Order of Canada, najwyższym cywilnym odznaczeniem Kanady.
Najważniejsze fakty:
- Wiek: Na listopad 2016 roku miał 82 lata.
- Żona/Mąż: Brak informacji o żonie.
- Dzieci: Syn Adam Cohen.
- Zawód: Pieśniarz, autor tekstów, muzyk, poeta, powieściopisarz.
- Główne osiągnięcie: Stworzenie kultowego utworu „Hallelujah” oraz wybitnego dorobku literackiego i muzycznego.
Podstawowe informacje o Leonardzie Cohenie
Leonard Norman Cohen urodził się 21 września 1934 roku w Westmount, anglojęzycznej enklawie Montrealu, w prowincji Quebec w Kanadzie. Dorastał w ortodoksyjnej rodzinie żydowskiej, co miało znaczący wpływ na jego późniejszą twórczość, często inspirowaną wątkami religijnymi i duchowymi. Artysta zmarł 7 listopada 2016 roku w Los Angeles, w wieku 82 lat. Jego ciało spoczęło na cmentarzu Shaar Hashomayim w Montrealu, miejscu jego narodzin i dorastania.
Przez całą swoją długą i bogatą karierę, która trwała od 1954 do 2016 roku, Leonard Cohen realizował się na wielu polach artystycznych. Był uznanym piosenkarzem, autorem tekstów, muzykiem, poetą i powieściopisarzem. Jego dzieła charakteryzowały się głębokimi motywami egzystencjalnymi, obejmującymi tematy takie jak wiara i śmiertelność, izolacja i depresja, zdrada i odkupienie, a także miłość romantyczna, pożądanie i strata. Cohen był również doceniany przez władze swojego kraju, posiadając prestiżowe odznaczenia państwowe, w tym tytuł Companion of the Order of Canada, najwyższe cywilne odznaczenie Kanady.
Rodzina i życie prywatne Leonarda Cohena
Dzieciństwo i rodzice
Ojciec Leonarda, Nathan Bernard Cohen, zmarł, gdy przyszły artysta miał zaledwie dziewięć lat. Ta wczesna strata z pewnością wpłynęła na młodego Leona, jednakże ojciec pozostawił mu fundusz powierniczy, który w przyszłości umożliwił mu skupienie się na literaturze i sztuce bez presji finansowej. Dziadek ze strony ojca, Lyon Cohen, pochodził z Suwałk w Królestwie Kongresowym i odegrał ważną rolę w życiu społeczności żydowskiej w Kanadzie, będąc pierwszym prezesem Kanadyjskiego Kongresu Żydowskiego. Leonard otrzymał hebrajskie imię Eliezer, co oznacza „Bóg pomaga”. W dzieciństwie wpajano mu również przekonanie o jego pochodzeniu od Aarona, arcykapłana, co dodatkowo podkreślało jego duchowe korzenie.
Dzieci
Leonard Cohen miał dwoje dzieci. Jednym z nich jest Adam Cohen, który podobnie jak ojciec, wybrał drogę artystyczną i został muzykiem, kontynuując dziedzictwo rodziny w świecie muzyki. Ta kontynuacja rodzinnej tradycji artystycznej jest ważnym elementem historii rodu Cohenów.
Edukacja i wczesne lata Leonarda Cohena
Nauka gry na gitarze
Już jako nastolatek, Leonard Cohen wykazywał zainteresowanie muzyką. Samodzielnie nauczył się grać na gitarze akustycznej, a jego pierwsze kroki w świecie muzyki obejmowały założenie grupy country-folkowej o nazwie Buckskin Boys. Z czasem jego zainteresowania muzyczne ewoluowały. Pod wpływem młodego hiszpańskiego gitarzysty, Cohen przeszedł na gitarę klasyczną i flamenco, co świadczy o jego otwartości na różne style i techniki muzyczne.
Studia na Uniwersytecie McGill
W 1951 roku Leonard Cohen zapisał się na Uniwersytet McGill, jedną z najbardziej prestiżowych uczelni w Kanadzie. Tam aktywnie działał w życiu akademickim, przewodnicząc unii debat, co świadczy o jego umiejętnościach retorycznych i zaangażowaniu. Równocześnie rozwijał swoje talenty literackie, wygrywając konkurs literacki Chester MacNaghten, co stanowiło pierwsze oficjalne potwierdzenie jego literackiego potencjału.
Kariera literacka Leonarda Cohena
Początki kariery poetyckiej
Leonard Cohen zadebiutował jako poeta w marcu 1954 roku, publikując swoje wiersze na łamach magazynu „CIV/n”. Był to początek jego drogi literackiej, która miała przynieść mu międzynarodowe uznanie. Jego wczesne prace już wtedy zapowiadały głębię i oryginalność, które miały stać się znakiem rozpoznawczym jego twórczości. The songs from this period were later collected in his first book.
Pierwsze zbiory poezji
Jego pierwsza książka poetycka, zatytułowana „Let Us Compare Mythologies”, ukazała się w 1956 roku. Co ciekawe, zawierała ona utwory napisane przez Cohena w wieku od zaledwie 15 do 20 lat, co podkreśla jego niezwykły talent i dojrzałość artystyczną w młodym wieku. W 1961 roku wydał kolejny ważny tomik, „The Spice-Box of Earth”, który przyniósł mu znaczące rozpoznanie i miano „najlepszego młodego poety w anglojęzycznej Kanadzie”. Ten zbiór wierszy ugruntował jego pozycję na kanadyjskiej scenie literackiej.
Pobyt na wyspie Hydra i powieści
W latach 60. XX wieku Leonard Cohen podjął decyzję o zamieszkaniu jako pół-pustelnik na greckiej wyspie Hydra. Ten okres odosobnienia okazał się niezwykle płodny twórczo. Tam napisał swoją pierwszą powieść, „The Favourite Game” (1963), a następnie kontrowersyjną i przełomową książkę „Beautiful Losers” (1966). Powieści te, choć wywołały różne reakcje, potwierdziły jego talent prozatorski i odwagę w poruszaniu trudnych tematów. The Favourite Game explored themes of love and artistic struggle.
Zbiory prozo-wierszy
Jego twórczość literacka ewoluowała. W 1984 roku ukazał się zbiór poezji „Book of Mercy”, który wyróżniał się formą. Zawierał on 50 prozo-wierszy, które były głęboko inspirowane Biblią Hebrajską oraz pismami Zen. Ten zbiór pokazał jego zainteresowanie duchowością i połączenie różnych tradycji religijnych w swojej sztuce. Book of Mercy is a testament to his spiritual explorations.
Pośmiertne publikacje literackie
Nawet po śmierci, dziedzictwo literackie Leonarda Cohena nadal się rozwija. Pośmiertnie, w 2018 roku, ukazał się zbiór „The Flame”, nad którym artysta pracował aż do ostatnich chwil swojego życia. Ta publikacja pozwoliła fanom na wgląd w jego ostatnie myśli i refleksje, stanowiąc poruszające podsumowanie jego twórczej podróży. The Flame offers a final glimpse into his poetic mind.
Kariera muzyczna Leonarda Cohena
Debiut muzyczny
Kariera muzyczna Leonarda Cohena rozpoczęła się stosunkowo późno, bo dopiero w 1966 roku. Decyzja o wkroczeniu na scenę muzyczną była częściowo spowodowana rozczarowaniem brakiem większego sukcesu komercyjnego jako pisarz. Przejście do muzyki okazało się jednak dla niego strzałem w dziesiątkę, otwierając nowy rozdział w jego artystycznym życiu.
Najsłynniejsze utwory i albumy
Jego debiutancki album, „Songs of Leonard Cohen”, wydany w 1967 roku, odniósł natychmiastowy sukces w Wielkiej Brytanii, utrzymując się na listach przebojów przez ponad rok. Najbardziej znanym utworem Leonarda Cohena jest bez wątpienia „Hallelujah”. Piosenka ta ukazała się po raz pierwszy w 1984 roku na albumie „Various Positions”, ale światową sławę zyskała dopiero dzięki inspirującym coverom wykonanym przez takich artystów jak John Cale i Jeff Buckley. Obecnie „Hallelujah” doczekało się ponad 200 wersji w różnych językach, stając się jednym z najbardziej rozpoznawalnych i uwielbianych utworów wszech czasów.
W 1977 roku Cohen wydał album „Death of a Ladies’ Man”, który został wyprodukowany przez legendarnego Phila Spectora. Ten album drastycznie odbiegał od jego wcześniejszego, minimalistycznego stylu, prezentując bardziej rozbudowane i orkiestrowe brzmienia. W 1988 roku, albumem „I’m Your Man” Cohen ponownie zaskoczył swoich fanów, przechodząc w stronę nowoczesnych, syntetycznych brzmień, co świadczyło o jego ciągłej otwartości na eksperymenty muzyczne. Jego ostatni album wydany za życia, „You Want It Darker”, ukazał się zaledwie trzy tygodnie przed jego śmiercią w 2016 roku, stanowiąc poruszające pożegnanie z fanami.
Dyskografia (wybrane albumy)
- Songs of Leonard Cohen (1967)
- Songs from the Road (1973)
- Death of a Ladies’ Man (1977)
- I’m Your Man (1988)
- You Want It Darker (2016)
- Thanks for the Dance (2019)
Nagrody i osiągnięcia Leonarda Cohena
Leonard Cohen został uhonorowany licznymi nagrodami i wyróżnieniami, które świadczą o jego ogromnym wpływie na kulturę. Został wprowadzony do Canadian Music Hall of Fame, co jest wyrazem uznania dla jego dokonań w rodzinnym kraju. Ponadto, w 2008 roku, dołączył do prestiżowego Rock and Roll Hall of Fame, co potwierdza jego status jako ikony muzyki popularnej na skalę światową. The rock and roll hall of fame induction was a significant milestone.
Prestiżowe nagrody literackie i muzyczne
Doceniano nie tylko jego twórczość muzyczną, ale również literacką. W 2011 roku Leonard Cohen otrzymał Nagrodę Księcia Asturii w dziedzinie literatury, jedno z najbardziej prestiżowych wyróżnień w świecie literatury. W 2023 roku magazyn „Rolling Stone” sklasyfikował go na 103. miejscu listy największych piosenkarzy wszech czasów, co jest kolejnym dowodem jego trwałego wpływu na muzykę.
| Rok | Nagroda/Wyróżnienie | Kategoria |
|---|---|---|
| 2008 | Rock and Roll Hall of Fame | Indukcja |
| 2011 | Nagroda Księcia Asturii | Literatura |
| 2023 | Rolling Stone | 103. miejsce na liście największych piosenkarzy wszech czasów |
Finanse i powrót do kariery koncertowej
W 2005 roku Leonard Cohen odkrył wstrząsającą prawdę: jego wieloletnia menedżerka ukradła większość jego oszczędności, znaczną sumę przekraczającą 5 milionów dolarów, i sprzedała prawa do jego utworów. Ta sytuacja zmusiła go do podjęcia drastycznych kroków w celu odzyskania należnych mu środków. The theft was a significant financial and emotional blow.
Powrót na scenę
Zmuszony trudną sytuacją finansową, artysta podjął decyzję o powrocie do intensywnego koncertowania. W latach 2008–2013 Cohen odbył serię tras koncertowych, które okazały się ogromnym sukcesem komercyjnym i artystycznym. Te występy nie tylko przyniosły mu znaczące dochody, ale również pozwoliły mu ponownie zabłysnąć na scenie i zjednoczyć się z publicznością na całym świecie. The 2008 glastonbury festival performance was particularly memorable.
Duchowość i życie w odosobnieniu
W 1994 roku Leonard Cohen postanowił wycofać się z życia publicznego. Przez pięć lat przebywał w odosobnieniu w Mt. Baldy Zen Center, położonym niedaleko Los Angeles. Ten okres był dla niego czasem głębokiej refleksji duchowej i introspekcji, który miał wpływ na jego późniejszą twórczość i postrzeganie świata. The sanctuary offered a period of peace.
Droga do buddyzmu
Jego duchowe poszukiwania doprowadziły go do głębszego zaangażowania w buddyzm. W 1996 roku został wyświęcony na mnicha buddyjskiego szkoły Rinzai Zen. Przyjął wówczas imię Jikan, które oznacza „Cisza”. Był to ważny etap w jego życiu, podkreślający jego dążenie do wewnętrznego spokoju i harmonii. Jikan, meaning silence, became his spiritual name.
Podczas swojego pobytu w Mt. Baldy Zen Center, Leonard Cohen pełnił również ważną rolę osobistego asystenta mistrza Kyozan Joshu Sasaki Roshi. Ta bliska współpraca z duchowym przewodnikiem pogłębiła jego zrozumienie filozofii Zen i wpłynęła na jego postrzeganie życia i sztuki. His service to the master was a testament to his devotion.
Kontrowersje i wydarzenia historyczne związane z Leonardem Cohenem
Występy podczas wojny Jom Kippur
W 1973 roku, w obliczu wojny Jom Kippur, Cohen udał się do Izraela. Tam, w trudnych warunkach frontowych, występował dla żołnierzy na Synaju, niosąc im wsparcie i pocieszenie poprzez swoją muzykę. Jego obecność na froncie była wyrazem solidarności i wsparcia dla żołnierzy w obliczu konfliktu. The concerts offered a morale boost.
Nietypowe doświadczenia sceniczne
Podczas jednego z koncertów w Izraelu w 1972 roku, Cohen doświadczył momentu, w którym poczuł, że występ nie idzie zgodnie z planem. Wówczas, w nietypowym geście, zszedł ze sceny i zażył LSD, po czym powrócił, aby dokończyć show pod wpływem substancji. Ten incydent jest jednym z bardziej kontrowersyjnych momentów w jego karierze, świadczącym o jego skłonności do eksperymentowania i poszukiwania głębszych doznań.
Koncerty w Polsce
W 1985 roku Leonard Cohen dał serię emocjonalnych koncertów w Polsce, kraju wówczas będącym pod rygorem stanu wojennego. Jego występy były ważnym wydarzeniem kulturalnym i społecznym, niosącym nadzieję i wsparcie dla Polaków w trudnym okresie. The concerts resonated deeply with the Polish audience.
Podczas swoich koncertów w Polsce, utwór „The Partisan” w wykonaniu Cohena zyskał szczególne znaczenie. Stał się on nieoficjalnym hymnem ruchu „Solidarność”, symbolizując walkę o wolność i niezależność. The Partisan became an anthem of resistance.
Ciekawostki z życia i twórczości Leonarda Cohena
Leonard Cohen, mimo swojego artystycznego geniuszu, nie stronił od refleksji nad aspektami swojej twórczości, które mogłyby być postrzegane jako kontrowersyjne lub przynoszące mu korzyści finansowe. Przyznał, że został oszukany w sprawie praw do swojej piosenki „Suzanne”, ale jednocześnie czuł z tego powodu ulgę. Uważał za niewłaściwe bogacenie się na tak powszechnie kochanej pieśni, co świadczy o jego etycznym podejściu do sztuki. W młodości miał zwyczaj odwiedzać Main Deli Steak House w Montrealu, gdzie obserwował nietuzinkowe postacie: „gangsterów, alfonsów i zapaśników tańczących w nocy”, co mogło stanowić inspirację dla jego późniejszych, często mrocznych i realistycznych tekstów.
Jego piosenki zyskały również uznanie w świecie filmu. Stały się integralną częścią ścieżki dźwiękowej filmu „McCabe & Mrs. Miller” (1971) w reżyserii Roberta Altmana, co podkreśla ich uniwersalność i zdolność do tworzenia nastroju. Proces pisania porównywał do „niedźwiedzia wpadającego w ul”, opisując go jako bolesny i niezgrabny, ale jednocześnie przyznawał, że jest to nieuniknione i „pyszne”. Przez całe życie zmagał się z okresami głębokiej depresji, co silnie wpływało na jego twórczość, nadając jej charakterystyczną melancholię i introspektywność.
Cohen był znany z niezwykle niskiego, barytonowego głosu, który z wiekiem stawał się coraz głębszy, dodając jego wykonaniom jeszcze więcej powagi i głębi. Jego teksty są przedmiotem licznych analiz akademickich na całym świecie, świadcząc o ich bogactwie znaczeniowym i literackiej wartości. Pozostaje jednym z nielicznych artystów, którzy odnieśli sukces na najwyższym poziomie zarówno w literaturze, jak i muzyce popularnej, co czyni go postacią wyjątkową w historii sztuki. Jego pośmiertna płyta „Thanks for the Dance” (2019) została entuzjastycznie przyjęta przez krytyków, dowodząc, że jego muzyczna spuścizna wciąż żyje i porusza.
Leonard Cohen, wszechstronny artysta o niepowtarzalnym stylu, pozostawił po sobie dziedzictwo, które wykracza poza gatunki i pokolenia. Jego twórczość, naznaczona głęboką introspekcją, liryczną siłą i odwagą w poruszaniu trudnych tematów, nadal rezonuje z odbiorcami na całym świecie. Od wczesnych tomików poezji, przez przełomowe powieści, aż po kultowe utwory muzyczne, Cohen konsekwentnie eksplorował ludzkie doświadczenie, oferując wgląd w złożoność wiary, miłości, straty i odkupienia. Jego życie, pełne artystycznych poszukiwań, duchowych podróży i osobistych zmagań, jest inspiracją dla wielu, a jego muzyka i słowa pozostaną trwałym świadectwem jego niezwykłego talentu i głębi.
Często Zadawane Pytania (FAQ)
Co było przyczyną śmierci Leonarda Cohena?
Leonard Cohen zmarł z powodu upadku, który spowodował złamanie kości udowej, a następnie powikłań po nim. Informacje te zostały podane przez jego syna, Adama Cohena, po śmierci artysty.
Jaki jest największy przebój Leonarda Cohena?
Choć Cohen napisał wiele znanych utworów, za jego największy i najbardziej rozpoznawalny przebój powszechnie uważa się piosenkę „Hallelujah”. Utwór ten doczekał się setek coverów i stał się ikoną muzyki popularnej.
Czy Leonard Cohen miał żonę?
Leonard Cohen nigdy nie był żonaty. Miał długoletnie związki, w tym z Marianne Ihlen i Suzanne Elrod, z którą miał dwójkę dzieci, ale nigdy formalnie nie zawarł związku małżeńskiego.
Czy Cohen jest Żydem?
Tak, Leonard Cohen był Żydem. Dorastał w rodzinie żydowskiej i często odwoływał się do swojej tożsamości religijnej i duchowej w swojej twórczości.
Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Leonard_Cohen
