Lenin: Włodzimierz Lenin – twórca pierwszego państwa totalitarnego

15

Włodzimierz Iljicz Uljanow, szerzej znany jako Lenin, był rosyjskim rewolucjonistą, teoretykiem politycznym i pierwszym przywódcą Związku Radzieckiego. Na dzień dzisiejszy ma 154 lata. Był mężem i bliską współpracowniczką Nadieżdy Krupskiej, z którą wspólnie kształtował historię XX wieku, prowadząc bolszewików do władzy podczas Rewolucji Październikowej w 1917 roku. Jego ideologiczne dziedzictwo, znane jako leninizm, wywarło ogromny wpływ na rozwój ruchów komunistycznych na całym świecie.

Włodzimierz Iljicz Uljanow, postać historyczna o globalnym znaczeniu, przeszedł do annałów historii pod pseudonimem „Lenin”. Urodzony 22 kwietnia 1870 roku w Symbirsku (Imperium Rosyjskie), zmarł 21 stycznia 1924 roku w wieku 53 lat w miejscowości Gorki, na terenie Rosyjskiej FSRR. Jego śmierć nastąpiła po serii wyniszczających udarów mózgu. Zamiast tradycyjnego pochówku, jego ciało zostało zmumifikowane i spoczywa w Mauzoleum Lenina na Placu Czerwonym w Moskwie. Lenin ukończył studia prawnicze na Cesarskim Uniwersytecie w Sankt Petersburgu, po wcześniejszym okresie nauki na Cesarskim Uniwersytecie Kazańskim, z którego został wydalony.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: 154 lata (na dzień dzisiejszy)
• Żona/Mąż: Nadieżda Krupska
• Dzieci: Brak
• Zawód: Rewolucjonista, teoretyk polityczny, pierwszy przywódca ZSRR
• Główne osiągnięcie: Poprowadzenie bolszewików do władzy podczas Rewolucji Październikowej w 1917 roku i ustanowienie pierwszego państwa komunistycznego

Życie prywatne i rodzinne

Włodzimierz Iljicz Uljanow był synem Ilii Uljanowa, urzędnika państwowego zajmującego się edukacją, oraz Marii Blank. Tragiczne wydarzenie, jakim była egzekucja jego starszego brata, Aleksandra Uljanowa, w 1887 roku za udział w spisku na życie cara Aleksandra III, miało głęboki wpływ na jego późniejsze losy. W 1898 roku Lenin poślubił Nadieżdę Krupską, która stała się nie tylko jego życiową partnerką, ale przede wszystkim oddaną współpracowniczką w działalności rewolucyjnej i politycznej.

Kariera polityczna i rewolucyjna

Lenin pełnił funkcję pierwszego szefa rządu Rosji Radzieckiej od 1917 roku oraz Związku Radzieckiego od 1922 roku, aż do swojej śmierci w 1924 roku. Jego kluczowym działaniem było doprowadzenie do rozłamu w Socjaldemokratycznej Robotniczej Partii Rosji (SDPRR) w 1903 roku, co zaowocowało utworzeniem radykalnej frakcji bolszewików. Jako lider tej grupy, Lenin zaplanował i osobiście poprowadził Rewolucję Październikową w 1917 roku, obalając Rząd Tymczasowy i ustanawiając tym samym pierwsze na świecie państwo komunistyczne. W latach 1917–1918 podjął strategiczną decyzję o wycofaniu Rosji z I wojny światowej, co sfinalizowano podpisaniem traktatu pokojowego w Brześciu Litewskim. Od 1917 roku aż do śmierci był pełnoprawnym członkiem Biura Politycznego (Politbiura), co dawało mu decydujący wpływ na kierunek polityki państwa.

Kluczowe etapy kariery politycznej

• 1903: Rozłam w Socjaldemokratycznej Robotniczej Partii Rosji (SDPRR) i utworzenie frakcji bolszewickiej.
• 1917: Zaplanowanie i poprowadzenie Rewolucji Październikowej, obalenie Rządu Tymczasowego i ustanowienie pierwszego państwa komunistycznego.
• 1917–1918: Podpisanie traktatu pokojowego w Brześciu Litewskim, wycofanie Rosji z I wojny światowej.
• 1917–1924: Członkostwo w Biurze Politycznym (Politbiurze).
• 1917–1924: Pierwszy szef rządu Rosji Radzieckiej i Związku Radzieckiego.

Ideologia i reformy

Jako wybitny teoretyk marksistowski, Lenin rozwinął i dostosował idee Karola Marksa do specyficznych warunków Rosji, tworząc podstawy ideologii znanej jako leninizm. Jego rząd wprowadził radykalne reformy ekonomiczne, obejmujące zniesienie prywatnej własności ziemi oraz nacjonalizację kluczowych sektorów przemysłu i bankowości. W obliczu kryzysu gospodarczego i społecznego w 1921 roku, Lenin wprowadził Nową Politykę Ekonomiczną (NEP), która stanowiła taktyczny odwrót od „komunizmu wojennego” i dopuszczała elementy wolnego rynku. Lenin był również inicjatorem powstania Międzynarodówki Komunistycznej (Komintern), organizacji mającej na celu wspieranie ruchów rewolucyjnych na całym świecie i propagowanie idei rewolucji światowej.

Kontrowersje i konflikty

Okres rządów Lenina naznaczony był licznymi kontrowersjami i konfliktami. Podczas wojny domowej rząd bolszewicki usankcjonował działania Czeki (tajnej policji politycznej) i wprowadził system represji znany jako Czerwony Terror. Lenin dowodził państwem w czasie krwawej wojny domowej (1918–1920) przeciwko siłom „Białych” oraz w trakcie wojny polsko-bolszewickiej. W ostatnich latach życia, między 1920 a 1923 rokiem, narastał jego konflikt z Józefem Stalinem, którego brutalność i dążenie do skupienia władzy budziły u Lenina obawy. Lenin inicjował również brutalne kampanie przeciwko zamożniejszym chłopom (kułakom), które wiązały się z przymusowymi rekwizycjami żywności, wywołując tym samym znaczące niezadowolenie społeczne i dalsze konflikty.

Kluczowe konflikty i kontrowersje

• Czerwony Terror
• Wojna domowa (1918–1920)
• Wojna polsko-bolszewicka
• Konflikt z Józefem Stalinem (1920–1923)
• Kampanie antykułackie

Warto wiedzieć: W latach 1918–1920 trwała krwawa wojna domowa, w której Lenin dowodził państwem walczącym przeciwko „Białym”. W tym samym okresie Rosja toczyła również wojnę polsko-bolszewicką.

Stan zdrowia

Pod koniec swojego życia stan zdrowia Włodzimierza Lenina znacząco się pogorszył. W latach 1922–1923 przeszedł trzy ciężkie udary mózgu, które stopniowo ograniczały jego zdolności mówienia i poruszania się. Te poważne problemy zdrowotne miały znaczący wpływ na jego dalszą aktywność polityczną i ograniczyły jego możliwości wpływania na bieżące wydarzenia w państwie, co w kontekście jego narastającego konfliktu ze Stalinem, miało kluczowe znaczenie dla przyszłości ZSRR.

Dziedzictwo i ciekawostki

Po śmierci Włodzimierz Lenin stał się obiektem intensywnego kultu osobowości w Związku Radzieckim, który trwał nieprzerwanie aż do upadku państwa w 1991 roku. Przed przejęciem władzy Lenin spędził wiele lat na emigracji w Europie Zachodniej, odwiedzając i mieszkając w takich miastach jak Monachium, Londyn czy Genewa. W 1897 roku, za swoją wczesną działalność marksistowską, został skazany na trzyletnie zesłanie na Syberię. W 1919 roku zarejestrowano jego przemówienie pt. „Czym jest władza radziecka?”, dzięki czemu do dziś można usłyszeć autentyczny głos lidera rewolucji. Kult Lenina stanowił integralną część ideologii państwowej, a jego postać stała się symbolem rewolucyjnych przemian i budowy nowego, komunistycznego państwa, które ostatecznie przekształciło się w Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Wybrane fakty z życia i działalności

• Miejsce spoczynku: Mauzoleum Lenina na Placu Czerwonym w Moskwie.
• Wykształcenie: Stopień naukowy z prawa uzyskany na Cesarskim Uniwersytecie w Sankt Petersburgu.
• Zesłanie: Trzyletnie zesłanie na Syberię (1897).
• Emigracja: Wiele lat spędzonych w Europie Zachodniej (Monachium, Londyn, Genewa).
• Nagrania głosowe: Zachowane nagranie przemówienia z 1919 roku.

Włodzimierz Iljicz Uljanow, znany jako Lenin, pozostaje jedną z najbardziej wpływowych i kontrowersyjnych postaci XX wieku. Jego ideologiczne i polityczne działania głęboko ukształtowały bieg historii, a dziedzictwo leninizmu nadal stanowi przedmiot analiz i dyskusji w kontekście rozwoju ruchów politycznych i społecznych na świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Vladimir_Lenin