Ingvar Kamprad: założyciel IKEA, miliarder i wizjoner.

11

Ingvar Kamprad, urodzony 30 marca 1926 roku w Pjätteryd w regionie Smalandia w Szwecji, był wizjonerskim szwedzkim przedsiębiorcą i założycielem IKEA, globalnej sieci sklepów meblowych, która zrewolucjonizowała sposób, w jaki ludzie urządzają swoje domy. Na czerwiec 2024 roku, jako osoba zmarła w 2018 roku w wieku 91 lat, nie posiada aktualnego wieku. Jego życie osobiste było naznaczone dwoma małżeństwami i posiadaniem czwórki dzieci. Kluczowym osiągnięciem Ingvara Kamprada jest stworzenie i rozwinięcie IKEA do rangi największego sprzedawcy mebli na świecie, opartego na filozofii przystępności cenowej i innowacyjnym podejściu do projektowania i dystrybucji.

Najważniejsze fakty:

• Wiek: Zmarł w wieku 91 lat.
• Żona/Mąż: Dwukrotnie żonaty – z Kerstin Wadling i Margarethą Stennert.
• Dzieci: Córka Annika (adoptowana) oraz trzej synowie: Peter, Jonas i Mathias.
• Zawód: Przedsiębiorca, założyciel IKEA.
• Główne osiągnięcie: Stworzenie i rozwinięcie IKEA do pozycji globalnego lidera w branży meblowej.

Podstawowe informacje o Ingvarze Kampradzie

Feodor Ingvar Kamprad przyszedł na świat 30 marca 1926 roku w Pjätteryd, obecnie części gminy Älmhult, w malowniczej szwedzkiej krainie Smalandia. Jego odejście nastąpiło 27 stycznia 2018 roku, w wieku 91 lat, we śnie w swoim domu w Smalandii. Bezpośrednią przyczyną śmierci było zapalenie płuc. Ingvar Kamprad miał zróżnicowane pochodzenie etniczne; jego matka, Berta Linnea Matilda Nilsson, była Szwedką, natomiast ojciec, Feodor Kamprad, urodził się w Cesarstwie Niemieckim. To złożone dziedzictwo kulturowe stanowiło część jego unikalnej tożsamości.

Dane biograficzne

Urodzony w 1926 roku, Ingvar Kamprad był świadkiem i uczestnikiem kluczowych wydarzeń XX wieku. Jego życie, od narodzin w Smalandii po śmierć w wieku 91 lat, było nierozerwalnie związane ze Szwecją, chociaż znaczną część życia spędził również za granicą. Data jego narodzin, 30 marca 1926 roku, wyznacza początek drogi życiowej, która miała odmienić oblicze globalnego handlu meblami.

Pochodzenie i wczesne lata

Pochodzenie Ingvara Kamprada było zróżnicowane. Jego dziadek ze strony ojca, Achim Erdmann Kamprad, wywodził się z arystokratycznej rodziny z Turyngii w Niemczech. Jednakże, poślubił Franziscę Glatz, pochodzącą z niższej klasy społecznej. Para ta zdecydowała się na emigrację do Szwecji już w 1896 roku. Rodzinna farma Elmtaryd, na której wychowywał się Ingvar, stała się ważnym elementem jego tożsamości i symboliką firmy IKEA. Tragedia rodzinna wpłynęła na jego wczesne lata – dziadek Ingvara popełnił samobójstwo kilka lat po narodzinach jego ojca, pozostawiając farmę Elmtaryd żonie Franzisce. Ingvar wychowywał się na tej farmie od 6. roku życia, co niewątpliwie ukształtowało jego charakter i podejście do życia.

Życie prywatne i rodzinne Ingvara Kamprada

Życie osobiste Ingvara Kamprada było naznaczone zarówno budowaniem rodziny, jak i doświadczeniami związanymi z rozstaniami. Mimo osiągnięć zawodowych, sprawy rodzinne odgrywały ważną rolę w jego biografii. Jego związki, małżeństwa i dzieci stanowią istotny element jego historii osobistej.

Pierwsze małżeństwo i rodzina

Pierwsze małżeństwo Ingvara Kamprada miało miejsce w 1950 roku, kiedy poślubił Kerstin Wadling. Z tego związku w 1958 roku para adoptowała córkę Annikę. Niestety, ten związek nie przetrwał próby czasu i zakończył się rozwodem. Doświadczenie to stanowiło jeden z etapów jego życia osobistego, poprzedzający kolejne ważne relacje.

Drugie małżeństwo i dzieci

W 1963 roku Ingvar Kamprad zawarł drugie małżeństwo z Margarethą Stennert. Ten związek okazał się trwalszy i przyniósł mu trzech synów: Petera, Jonasa i Mathiasa. Rodzina ta stanowiła wsparcie dla przedsiębiorcy przez wiele lat jego życia. Trzech synów odgrywało również rolę w późniejszych etapach funkcjonowania firmy, choć bezpośrednia sukcesja była złożona.

Emigracja do Szwajcarii

W 1976 roku Ingvar Kamprad podjął decyzję o przeprowadzce wraz z żoną Margarethą do Épalinges w Szwajcarii. Spędzili tam blisko 40 lat, co świadczy o jego przywiązaniu do tego kraju i chęci zmiany otoczenia. Emigracja ta była znaczącym okresem w jego życiu, trwającym niemal do końca jego dni.

Kariera zawodowa i założenie IKEA

Kariera zawodowa Ingvara Kamprada to historia niezwykłego przedsiębiorczego ducha, który doprowadził do stworzenia jednego z najbardziej rozpoznawalnych na świecie imperiów handlowych. Od pierwszych, skromnych kroków, po globalny sukces IKEA, jego droga jest inspirującym przykładem determinacji i innowacyjności.

Wczesna przedsiębiorczość i początki biznesowe

Talent do biznesu Ingvara Kamprada ujawnił się już w bardzo młodym wieku. Już jako 5-latek zaczął sprzedawać zapałki, wykazując się zadziwiającą przedsiębiorczością. Jego model biznesowy w wieku 7 lat polegał na kupowaniu zapałek hurtowo w Sztokholmie i sprzedawaniu ich tanio na sztuki, co wciąż zapewniało mu zysk. Rozwój asortymentu w młodości był kontynuowany – po zapałkach młody Ingvar zaczął handlować rybami, ozdobami choinkowymi, nasionami, a w późniejszym czasie także długopisami i ołówkami. Te wczesne doświadczenia handlowe stanowiły fundament jego przyszłego sukcesu w branży meblowej.

Powstanie i rozwój IKEA

Prawdziwy przełom nastąpił w 1943 roku, kiedy Ingvar Kamprad, mając zaledwie 17 lat, założył firmę IKEA. Kapitał początkowy pochodził z nagrody pieniężnej, którą otrzymał od ojca za dobre wyniki w nauce. Pierwsze biuro firmy mieściło się w bardzo skromnych warunkach – przy kuchennym stole jego wuja Ernsta. Nazwa IKEA jest akronimem, który powstał od inicjałów założyciela (Ingvar Kamprad), nazwy rodzinnej farmy (Elmtaryd) oraz nazwy pobliskiej wioski (Agunnaryd). Choć firma IKEA powstała w 1943 roku, Kamprad wprowadził meble do oferty dopiero w 1948 roku, co stanowiło kluczowy moment w jej rozwoju. Początkowo biznes opierał się głównie na sprzedaży wysyłkowej, co pozwalało na dotarcie do szerszego grona klientów.

Znaczenie nazwy IKEA

Nazwa IKEA jest powszechnie znana na całym świecie, a jej geneza ma głębokie znaczenie dla tożsamości firmy. Akronim ten powstał jako połączenie czterech elementów: inicjałów założyciela, Ingvara Kamprada (I K), nazwy rodzinnej farmy Elmtaryd (E) oraz nazwy pobliskiej parafii Agunnaryd (A). Połączenie tych słów – I K E A – stworzyło unikalną i łatwo zapamiętywalną nazwę, która stała się synonimem przystępnych cenowo mebli i akcesoriów domowych.

Przełom meblowy i sprzedaż

Choć firma IKEA została założona w 1943 roku, to wprowadzenie mebli do oferty w 1948 roku było kluczowym momentem, który zdefiniował przyszłość przedsiębiorstwa. Początkowo sprzedaż opierała się głównie na wysyłce, co pozwalało na dotarcie do klientów na terenie całej Szwecji. Ta strategia umożliwiła rozwój i zdobycie rozpoznawalności na rynku. Kamprad, działając na zasadach sprzedaży wysyłkowej, budował fundamenty pod przyszły globalny sukces sieci IKEA.

Sukces globalny i rezygnacja

Pod przywództwem Ingvara Kamprada IKEA stała się międzynarodowym gigantem handlowym. W 2008 roku firma oficjalnie została największym sprzedawcą mebli na świecie, co było zwieńczeniem dekad ciężkiej pracy i innowacyjnego podejścia do biznesu. W czerwcu 2013 roku, w wieku 87 lat, Ingvar Kamprad zrezygnował z zasiadania w zarządzie Inter IKEA Holding SA, przekazując stery następcom. Był to symboliczny moment zakończenia aktywnej roli w kierowaniu firmą, choć jego wpływ na jej kulturę i strategię pozostawał znaczący.

Majątek i finanse Ingvara Kamprada

Ingvar Kamprad, jako założyciel IKEA, zgromadził znaczący majątek, który jednak był zarządzany w sposób budzący zainteresowanie ze względu na jego skomplikowaną strukturę własnościową. Jego pozycja w rankingach najbogatszych ludzi na świecie ulegała wahaniom, co odzwierciedlało sposób alokacji jego aktywów.

Zawiłości własnościowe i struktura fundacyjna

Ingvar Kamprad przeniósł większość swoich udziałów na fundację Stichting INGKA, zachowując niewielką bezpośrednią własność. Ta struktura fundacyjna miała na celu zapewnienie długoterminowej niezależności i rozwoju firmy IKEA, a także realizację celów filantropijnych. Kamprad był przewodniczącym holenderskiej fundacji Stichting INGKA Foundation, która jest właścicielem INGKA Holding – spółki matki wszystkich sklepów IKEA. Takie rozwiązanie podkreślało jego wizję zarządzania firmą w sposób odseparowany od osobistej fortuny.

Wycena majątku w rankingach

Wahania w rankingach miliarderów odzwierciedlały złożoność struktury własnościowej Kamprada. W 2010 roku Forbes szacował jego majątek na 23 miliardy dolarów, co plasowało go na 11. miejscu na świecie. Jednakże, w czerwcu 2015 roku Bloomberg Billionaires Index sklasyfikował go jako 8. najbogatszą osobę na świecie, z majątkiem szacowanym na imponujące 58,7 miliarda dolarów. Warto zauważyć, że wycena Forbesa z 2015 roku podawała 3,5 miliarda dolarów, co było związane właśnie ze specyficzną strukturą fundacyjną, podczas gdy Bloomberg szacował jego realny wpływ finansowy na blisko 59 miliardów dolarów. Te rozbieżności podkreślają unikalny model zarządzania jego aktywami.

Osobowość, filozofia biznesowa i filantropia Ingvara Kamprada

Ingvar Kamprad był postacią o wyrazistej osobowości, której kluczowym elementem była legendarna oszczędność. Jego filozofia biznesowa, spisana w manifeście „Testament sprzedawcy mebli”, odzwierciedlała głębokie przekonanie o sile prostoty i unikania zbędnego luksusu. Działania filantropijne, szczególnie w ostatniej woli, świadczą o jego trosce o rozwój regionów.

Legendarna oszczędność i skromność

Mimo ogromnego majątku, Ingvar Kamprad był znany z niezwykłej skromności i oszczędności, które stały się wręcz jego znakiem rozpoznawczym. Latał klasą ekonomiczną, a jego codziennym środkiem transportu był stary Volvo 240 z 1993 roku. Zachęcał pracowników IKEA do pisania po obu stronach kartki papieru, a także podobno wielokrotnie używał tych samych torebek herbaty i zabierał saszetki z solą i pieprzem z restauracji. Prezenty i papier do pakowania kupował wyłącznie na poświątecznych wyprzedażach. Te nietypowe nawyki podkreślały jego głęboko zakorzenione przekonanie o wartości każdego zasobu.

Filozofia biznesowa

W swoim manifeście „Testament sprzedawcy mebli” Ingvar Kamprad wyjaśniał, że unikanie luksusu to wyraz siły firmy, która nie potrzebuje statusowych symboli. Podkreślał on, że oszczędność jest fundamentalną zasadą, która pozwala na oferowanie klientom produktów w przystępnych cenach. Ta filozofia stanowiła rdzeń kultury organizacyjnej IKEA i nadal jest ważnym elementem jej tożsamości. Kamprad wierzył, że prostota i efektywność są kluczami do długoterminowego sukcesu i budowania lojalności klientów.

Hojny testament i podział spadku

Zgodnie z ostatnią wolą Ingvara Kamprada, połowa jego prywatnego majątku została przeznaczona na projekty w Norrland, północnej części Szwecji. Celem tego testamentu było wsparcie rozwoju tego regionu i umożliwienie młodym ludziom życia tam. Druga połowa majątku została podzielona między jego czwórkę dzieci: Petera, Jonasa i Mathiasa, a także adoptowaną córkę Annikę. To dziedzictwo regionalne podkreśla jego przywiązanie do ojczyzny i chęć przyczynienia się do jej rozwoju.

Kontrowersje i skandale związane z Ingvarem Kampradem

Życie i kariera Ingvara Kamprada nie były wolne od kontrowersji. Jedną z najpoważniejszych kwestii była jego przeszłość polityczna, związana z przynależnością do organizacji o charakterze faszystowskim. Te wydarzenia rzuciły cień na jego publiczny wizerunek, choć sam Kamprad wielokrotnie się do nich odnosił.

Przeszłość faszystowska

W 1994 roku ujawniono, że w 1942 roku Ingvar Kamprad dołączył do pro-faszystowskiego Nowego Ruchu Szwedzkiego. W liście do pracowników IKEA w 1994 roku nazwał swoją przynależność do organizacji faszystowskich „największym błędem swojego życia”, wyrażając tym samym skruchę. Jednakże, książka Elisabeth Åsbrink z 2011 roku ujawniła głębsze powiązania z nazizmem, sugerując, że Kamprad aktywnie rekrutował członków do szwedzkiej grupy nazistowskiej Svensk Socialistisk Samling (SSS). Co więcej, w wywiadzie z 2010 roku Kamprad miał określić faszystowskiego lidera Per Engdahla mianem „wielkiego człowieka”, co podsyciło dyskusje na temat jego poglądów. Sam Kamprad tłumaczył swoje wczesne błędy polityczne wpływem babci pochodzącej z Kraju Sudeckiego.

Problemy z chorobą alkoholową

Ingvar Kamprad zmagał się również z problemami z chorobą alkoholową. Podczas współpracy z producentami mebli w Polsce na wcześniejszym etapie kariery, popadł w alkoholizm. Według doniesień New York Timesa, radził sobie z nałogiem, stosując „odwyk” trzy razy w roku. Ta trudna walka stanowiła osobisty wymiar jego życiorysu, pokazując ludzką stronę nawet najbardziej znanych postaci.

Ciekawostki z życia Ingvara Kamprada

Życie Ingvara Kamprada obfitowało w wiele interesujących faktów, które wykraczają poza jego dokonania biznesowe. Od zamiłowania do tanich posiłków, przez posiadanie luksusowych nieruchomości, po niespodziewane wybory motoryzacyjne, jego biografia jest pełna zaskakujących detali.

Edukacja i działalność pisarska

Ingvar Kamprad zdobywał wiedzę w Instytucie Handlowym w Göteborgu w latach 1943–1945. Jego działalność pisarska obejmowała napisanie manifestu „A Testament of a Furniture Dealer” w 1976 roku. Jest również współautorem książki „Leading by Design: The IKEA Story”, która przybliża czytelnikom historię firmy i jej założyciela. Te publikacje rzucają światło na jego przemyślenia i wizję biznesową.

Nietypowe nawyki i zamiłowania

Mimo statusu miliardera, Ingvar Kamprad miał wiele nietypowych nawyków i zamiłowań. Odwiedzał sklepy IKEA specjalnie po to, by zjeść tam „tani posiłek”, co podkreślało jego przywiązanie do idei przystępności cenowej. Jego skromność manifestowała się również w codziennych wyborach zakupowych – prezenty i papier do pakowania kupował wyłącznie na poświątecznych wyprzedażach. Kamprad podobno wielokrotnie używał tych samych torebek herbaty i zabierał saszetki z solą i pieprzem z restauracji.

Nieruchomości i pojazdy

Chociaż promował skromność, Ingvar Kamprad posiadał znaczące nieruchomości, w tym willę w Szwajcarii, posiadłość w Szwecji oraz winnicę w Prowansji. Co ciekawe, przez kilka lat jeździł również samochodem marki Porsche, co stanowiło pewien kontrast z jego wizerunkiem użytkownika starego Volvo 240. Te wybory świadczą o złożoności jego osobowości i podejściu do życia.

Powrót do korzeni

Po śmierci żony w 2011 roku, Ingvar Kamprad zdecydował się na powrót do rodzinnej Smalandii. Ten ruch symbolizował jego potrzebę powrotu do korzeni i spędzenia ostatnich lat życia w miejscu, które było mu najbliższe. Zmarł w swoim domu w Smalandii w wieku 91 lat, pozostawiając po sobie trwałe dziedzictwo.

Podsumowanie

Ingvar Kamprad, zmarły w wieku 91 lat, był postacią, która udowodniła, że prawdziwa siła tkwi w prostocie, konsekwencji i nieustępliwym dążeniu do celu. Jego życie jest inspirującym przykładem tego, jak można zbudować globalne imperium biznesowe, opierając się na fundamentalnych zasadach oszczędności, innowacyjności i głębokiego zrozumienia potrzeb klientów. Stworzona przez niego firma IKEA nie tylko zmieniła sposób, w jaki ludzie kupują meble, ale także stała się symbolem przystępności i funkcjonalności w każdym domu. Jego dziedzictwo wykracza poza sferę biznesową, a jego filozofia nadal stanowi ważny punkt odniesienia dla przedsiębiorców na całym świecie.

Często Zadawane Pytania (FAQ)

Źródła:
https://en.wikipedia.org/wiki/Ingvar_Kamprad